Ophef over Ramadan (2)

Gisteren blogde ik al over een knorrige ingezonden brief van Anton van Hooff over de in zijn ogen overdreven aandacht voor de Ramadan in de media. Vanochtend trof ik in de trein een achtergelaten Handelsblad aan en daarin gooit Hafid Bouazza er nog een schepje bovenop. Aan de Ramadan zou niets spiritueels zijn.

Dat toont hij aan met behulp van faits divers, zoals de bidbult op het voorhoofd van vrome moslims, die je ook kunstmatig kunt aanbrengenramadandiensten die de politie draait en een Marokkaanse fietsendief die zijn onschuld bepleit met het feit dat het Ramadan is en hij dus geen fiets gestolen kan hebben, in combinatie met een vertoog als dit:

Het antwoord is dat voor inheemse Nederlanders, die enkele individuele stappen verder zijn, hun voortvarendheid enkel bevestigd kan worden door een achtergesteldheid van gemeenschappelijkheid. Daarvoor voelen zij een nostalgie, omdat zij de ellende ervan nooit ondervonden hebben, maar daarin wel een strijd weerspiegeld zien (hoe vervormd ook) die hun verwekkers en voorverwekkers hebben gevoerd. Aldus kunnen zij hun atavistische besef overdragen, omdat zij de luxe hebben nooit met de ellende ervan te zijn opgezadeld.

Ik spreek een taal of tien en heb voor wiskunde nooit lager gescoord dan een negen, maar hier kan ik geen touw aan vastknopen. Bouazza’s conclusie is echter heel duidelijk: voor de vastenmaand hoeft geen enkel respect opgebracht te worden, deze is slechts gebaseerd op folklore, onnadenkende volgzaamheid en onwetendheid.

Maar wat is daar in vredesnaam mis mee? In iedere religie doet het gros van de mensen mee uit gewoonte, zonder precies te weten hoezo en waarom. Moslims zijn daarop geen uitzondering. Wie heeft ooit bepaald dat je alleen respect hoeft te hebben voor overtuigingen die je tot op het naadje van de kous kunt verantwoorden?

En nu we het toch over dat naadje hebben. Qua onwetendheid kan Bouazza er ook wat van. Hij citeert een traditioneel islamitisch verhaal over het ontstaan van de islamitische vasten.

Het verhaal gaat dat toen Mohammed in Medina arriveerde hij Joden zag vasten, voorafgaand aan Jom Kippoer. Toen hij vroeg wat zij aan het doen waren, kreeg hij ten antwoord dat zij eten en drinken vermeden om te gedenken dat Mozes en de Israëlieten door de Heer verlost werden van de Farao. Hierop gebad hij zijn volgelingen ook de vasten te betrachten en sprak: ‘Wij hebben meer recht op Mozes dan zij.’ (Het motief voor de vasten, tien dagen voor Jom Kippoer, heeft de hadith fout, maar dat doet er niet toe, want moslims zullen zeggen dat Joden –en christenen– de rituelen gecorrumpeerd hebben, zoals zij de Geschriften vervalst zouden hebben.)

Hierin is geen ‘spirituele’ oorsprong voor vasten te ontwaren: dit kan niet anders verklaard worden dan onteigening van andermans traditie en ritueel.

Bouazza formuleert het als een beschuldiging, alsof hij een uniek geval te pakken heeft en alsof de geschiedenis van religies niet aan elkaar hangt van het van elkaar overnemen van religieuze tradities en verhalen.

Belangrijker is dat het verhaal helemaal niet over de Ramadan gaat, maar over Ashura, het islamitische equivalent van Jom Kippoer. Beide vastendagen vallen op de tiende dag van de eerste maand van het jaar. Ashura betekent ‘tien’, vandaar wellicht Bouazza’s vergissing met ‘tien dagen voor Jom Kippoer’. Dat is echter het Joodse Nieuwjaar, de vasten valt toch echt op Jom Kippoer zelf.

Het is bovendien nog maar de vraag of het door Bouazza geciteerde verhaal wel klopt. Andere traditionele islamitische anecdotes vermelden dat Mohammed al in Mekka vastte op Ashura en zelfs dat deze vastendag werd gehouden door de heidenen aldaar. En de claim op Mozes is raar voor de islam. Ook in de islam is Mozes toch vooral de profeet die de Israelieten bevrijdde uit Egypte. Als er al een claim vanuit de islam op een bijbels figuur ligt, dan gaat dat eerder om Abraham, hét voorbeeld voor alle monotheisten, aldus de islam, en bovendien stamvader van zowel Israelieten als Arabieren.

Gisteren blogde ik al dat ik me kon voorstellen dat moslims de behoefte voelen om hun omgeving ervan te overtuigen dat hun vastenmaand iets volkomen normaals is en hetzelfde respect verdient als andere vreemde folklore. Als dan zelfs eigen (ex) geloofsgenoten -die beter zounden moeten weten- je dan ook nog van dienst zijn met het verspreiden van onjuiste informatie, kan ik me die behoefte alleen maar beter voorstellen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: