Draagvlak

Een democratische rechtsstaat is een groot goed. Je hoort het vaak in één adem noemen, maar het zijn eigenlijk twee dingen. In een democratie mag de meerderheid bepalen wat er gebeurt. In een rechtsstaat staat niemand boven de wet, ook de staat niet. Als u het mij heel eerlijk vraagt, ben ik ernstiger gehecht aan het laatste dan aan het eerste.

Democratie is een prachtig onding. Voor je het weet is het gepeupel aan de macht of komt de één of andere charlatan in een te belangrijke positie terecht. Ik hoef geen namen te noemen. Democratie werkt alleen als een bevolking een minimum aan beschaving heeft.

Maar een rechtsstaat… Zonder een rechtsstaat zijn we nergens. Zelfs een rechtsstaat waarin rechten ongelijk zijn verdeeld, is verkieslijker dan een dictatuur.

Vrijwel niemand is tegen democratie, als je de media mag geloven. Geen politicus die er vraagtekens bij plaatst. Maar de rechtstaat lijdt aan een ernstige vorm van draagvlakerosie. De kiezer gelooft er niet meer in en de tekenen zijn overal te zien.

We hebben in Nederland een politicus die -nog voordat zijn éénmanspartij anderhalf miljoen stemgerechtigden achter zich kreeg- er openlijk voor pleitte om de politie bij wet bij voorbaat straffeloos te verklaren als ze bij ernstige rellen met scherp schoten op relschoppers. Dat is niet knabbelen aan de randjes van de rechtsstaat, dat is geen ‘hellend vlak’, dat is going straight for the jugular, zoals de Engelsen zeggen. Alleen onder totalitaire regimes wordt bij voorbaat de uitkomst van een gerechtelijk onderzoek vastgesteld.

Deze man is niet veroordeeld voor hoogverraad, noch naar een heropvoedingskamp in Cambodjaanse stijl gestuurd. Dat hoeft ook niet. Een beetje rechtsstaat kan wel tegen zo’n charlatan. Maar dan lees je dit, een stuk waarin gefulmineerd wordt tegen de advocaten van Robert M. omdat ze vrijspraak hebben geeist op grond van de overweging dat het bewijs onrechtmatig verkregen is. Of dit, waarin zowaar naar sharia-rechtspraak wordt verlangd.

Ook deze mensen zijn niet ’s nachts van hun bed gelicht om ze even te laten ruiken aan wat er allemaal mogelijk is als je verdachten op grond van hun verdacht-zijn al bepaalde rechten mag ontzeggen. Die mogelijkheden zijn behoorlijk ruim. Onvoorstelbaar ruim voor wie in een rechtsstaat is opgegroeid.

En dat merk je. De twee voorbeelden hierboven zijn toevallig beide van GeenStijl, maar je leest het overal. Als reageerders ook maar een beetje een afspiegeling zijn van de populatie stemgerechtigden, dan hebben we een groot probleem.

Net als een democratie is een rechtsstaat een prachtig onding. Een gruwel zelfs, want alleen in rechtsstaten durft men duidelijke en consequente  keuzes te maken als het gaat om de vraag: wat heb je liever? Rechtsstaten laten liever een moordenaar vrijuit gaan dan de grondrechten vogelvrij te verklaren. Gruwelijk, maar het alternatief is nog erger.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: