Plaatjes kijken

Er is een rel ontstaan rond een spotprent van Jos Collignon in de Volkskrant van 20 maart. De Joodse Omroep heeft een klacht tegen hem ingediend wegens antisemitisme. De cartoon beeldt Geert Wilders af die een stapel geld krijgt toegestopt door een hand die uit een houten schutting steekt. Wilders bedankt in het Hebreeuws.

De emoties zijn nog het beste toegelicht door Joost Niemöller:

Het is een cartoon die doet denken aan de van jodenhaat vergiftigde cartoons die in de kranten in het Midden Oosten worden afgedrukt, waarin ‘de Jood’ een bijna onzichtbaar wezen is, dat zijn ware aard verbergt, en achter de schermen complotten uitbroedt met als doel geld en macht naar zich toe te trekken. Het is ‘De mythische Jood’  zoals we die kennen uit de nazifilm Der Ewige Jude. Maar de figuur is al veel ouder, denk aan het Shakespeare-personage Shylock, de Joodse woekeraar die geld leent en mensenvlees terugeist.

Die associatie is voorstelbaar, maar om alleen op grond daarvan tot een strafklacht te besluiten? Kunnen we niet beter eerst even naar het plaatje kijken?

Zo zie ik nergens een ‘Eeuwige Jood’, alleen een hand die uit een schutting steekt. Is zo’n hand in oprecht antisemitische cartoons altijd wel voorzien van ‘Joodse’ symboliek, om er maar geen twijfel over te laten bestaan dat het hier een Jood betreft (let op de Davidsster), zo niet in Collignons cartoon. Verder spreekt Wilders geen Hebreeuws, dat is een dode taal, maar Ivriet: de taal die nu in Israel gesproken wordt. Er staat zoiets als ‘beleefd bedankt’.

Het is een publiek geheim dat Wilders een regelmatige bezoeker van de Israelische ambassade is. Daarnaast weet iedereen dat hij geen openheid van zaken wil geven over de financiering van zijn partij. Zelfs een boete van 25 mille wil hij daarvoor wel betalen, als hij maar geen boekjes open hoeft te doen.

Ik denk niet dat ik de enige ben die al jaren vermoed dat een fors deel van Wilders’ financiering wel eens uit Israel zou kunnen komen. Heette ik Benyamin Netanyahu, dan had ik er wellicht ook belang bij om de beeldvorming over moslims in Europa wat bij te stellen. Of dat verstandig is, is vraag twee. Het is in ieder geval wel voorstelbaar.

Collignon maakt een grap over dat gegeven. Je hoeft echt geen licht te zijn om dat te bedenken. En dat zijn cartoon scherp is en gevaarlijk dicht bij de rand: zeker, zoals de Engelsen zeggen: he hits where it hurts.

Maar het is ook behoorlijk dicht bij de rand als mijn -en kennelijk ook Collignons- gedachte onverhoopt zou blijken te kloppen. Kritiek op mogelijke inmenging van Israel in de binnenlandse politieke verhoudingen heeft met antisemitisme weinig te maken. Tenzij je geen onderscheid weet te maken tussen Joden en Israel. Een euvel dat helaas niet alleen onder antisemieten wijd is verbreid.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: