Wanneer ben je arm?

december 31, 2011

Volgens mij is die vraag eenvoudig te beantwoorden: als onmiddellijk noodzakelijke uitgaven uitgaven op langere termijn onmogelijk maken. Als je alleen nog maar aan ‘gezondheid’ kunt werken, maar niet meer aan ‘hygiëne’. Als je, met andere woorden een ongeluk bent geworden dat er alleen nog maar op wacht te gebeuren, zoals de Engelsen zeggen.

Een voorbeeld. In Amsterdam kreeg je een aantal jaren geleden als bijstandsgerechtigde geen bijzondere bijstand wanneer je wasmachine kapot ging. Achterliggende gedachte: je had kunnen sparen (dat is alleen in zeer gunstige gevallen zo) en je kunt met je was ook naar de wasserette. Dat laatste klopt wel altijd.

Maar wie uitrekent wat de wasserette kost gedurende het gemiddelde leven van een wasmachine, ziet al snel dat je voor die kosten meer dan één wasmachine kunt kopen. Maar dan moet je het geld wel hebben. Een commentaar in de krant destijds luidde: ‘de rijken hebben geen idee hoe duur het is om arm te zijn.’

Als je uitgaven voor de wasserette je beletten te sparen voor een wasmachine, dan ben je dus -volgens mij- arm. En als het minder doen van je was ervoor zorgt dat je niet tip top op een sollicitatiegesprek kunt verschijnen omdat je kleren zo nu eenmaal sneller heengaan, dan ben je ook arm.

Dat laatste overkwam mijn vader zaliger, ongeveer vijfenzestig jaar geleden, als kind van een weduwe van wat toen nog een ‘steuntrekker’ heette. Hun kerstontbijt bestond uit roggebrood met suiker en toen moeders een keer van een paar opgespaarde centen trakteerde op een worstenbroodje bij de HEMA, werd ze verlinkt en kreeg ze opmerkingen van de bijstandsambtenaar. Is er nog nieuws onder de zon?

Advertenties

Winterkoudeopvang

december 29, 2011

Van de week zag ik -het is vakantie- op AT5 een uitzending van een raadsvergadering van de gemeente Amsterdam over de ‘winterkoudeopvang’ (3x woordwaarde!). De winter staat voor de deur en als het gaat vriezen, dan moet er wat gebeuren met de daklozen op straat die niet in de nachtopvang terecht kunnen. De discussie ging over de vraag wie wel en wie geen aanspraak kon maken op een plekje in de winterkoudeopvang.

Er waren drie dingen die me opvielen in de discussie, die ik niet helemaal tot het einde gevolgd heb. Ten eerste gebruikte niemand het woord ‘doodvriezen’, noch werd daaraan op enigerlei wijze gerefereerd. De discussie ging heel technisch over wie aanspraak kon maken op de winterkoudeopvang en hoe zich dat verhield tot wie de opvang nodig had. Het lijkt me dat de winterkoudeopvang toch primair bedoeld is om te voorkomen dat er straks zwervers doodvriezen, maar niemand leek dat te beseffen.

Ten tweede ging de discussie over de vraag wie in de winterkoudeopvang terecht kon. Een mevrouw van Groen Links diende een motie in om daarvoor primair de vraag te stellen: wie heeft het nodig? Daarop ontspon zich de discussie over mogelijk misbruik: mensen uit het buitenland, zwervers uit andere steden. Iemand debiteerde het briljante idee om de rekening van opvang voor mensen uit andere steden aan de betreffende gemeenten te sturen. Maar niemand kwam op het idee de enige relevante vraag te stellen: welk risico wilen we liever lopen: dat er iemand doodvriest of dat er misbruik van de opvang wordt gemaakt? Maar ja, daar moet je wel het woord ‘doodvriezen’ bij gebruiken.

Tenslotte verwarde iedereen die aan de discussie meedeed twee begrippen. Iedereen gebruikte de formulering ‘recht hebben op witerkoudeopvang’ waar toch echt duidelijk ‘formeel aanspraak kunnen maken op winterkoudeopvang’ werd bedoeld. Dat laatste is wat de raad uiteindelijk in de regeling winterkoudeopvang heeft opgenomen, maar het eerste is toch echt meer een kwestie van wat tijdens de verlichting werd benoemd met ‘We hold these truths to be self-evident, that all men are created equal, that they are endowed by their Creator with certain unalienable Rights’. Winterkoudeopvang lijkt me er daar één van…


Chantagewetgeving

december 21, 2011

Onze staatssecretaris van Sociale Zaken dhr. de Krom (VVD) heeft de nieuwe bijstandswet door de senaat gekregen. Weer wordt het moeilijker voor ouders in de bijstand. Nu wordt namelijk het salaris van meerderjarige kinderen in het huishouden meegeteld bij de beoordeling of de niet werkende ouder recht heeft op een uitkering.

Dat levert de verrassende situatie op dat een meerderjarig kind ineens kostwinner kan worden. Zo’n kind ziet bijvoorbeeld toekomstplannen (sparen) dan ineens gefnuikt. Niks reizen of studieplannen: voor je moeder zorgen!

“Nee, ik leg de rekening niet bij kinderen neer, het gaat erom dat die ouders hier hun verantwoordelijkheid nemen, als ze kunnen werken, dáár gaat het om. En natuurlijk maak ik het kind niet verantwoordelijk voor het gedrag en handelen van ouders, maar de bedoeling is van deze maatregel, en daar wil ik steeds naar terug, is, als zich dat soort gevallen voordoen, dat je dan elke keer vraagt: waarom werken de ouders niet?” aldus Krom in de senaat.

‘Quod non’ zou ik zeggen: deze wet legt zowel de verantwoordelijkheid als de rekening bij kinderen neer. Het is chantagewetgeving. Door kinderen hun toekomst te versjteren en ouders een schuldgevoel aan te praten, hoopt Krom ouders in de bijstand weer aan het werk te pressen.

De vraag waarom die ouders niet werken, is met de tot nu toe vigerende bijstandsuitkering al ruim beantwoord: daar beslist een gemeentelijke dienst over die daar beslist heel erg streng naar kijkt. Wie werken kan heeft sollicitatieplicht en wordt daar ook nauwkeurig op in de gaten gehouden. Eén misstap en je uitkering wordt zonder pardon gestaakt.

Kroms wetgeving is onnodig en onbeschoft.


Kerstnieuws

december 18, 2011

En natuurlijk is er in deze donkere dagen van december kerstnieuws. Er is weer eens niets nieuws onder de zon.